چطور بدون هیچ دانشی از Photoshop برای طراحی بنر آموزشی استفاده کنیم؟

اگر تا امروز با Photoshop کار نکردی، احتمالا اسمش که میاد فکر میکنی باید اول چند ماه آموزش ببینی تا بتونی یک بنر درست و حسابی طراحی کنی. ولی واقعیت اینه که برای شروع طراحی بنر آموزشی با فتوشاپ لازم نیست فتوشاپ رو مثل یک گرافیست حرفه‌ای بلد باشی. تو قرار نیست از صفر یک طرح پیچیده بسازی؛ قرار هست یاد بگیری چطور یک فایل آماده رو برداری، اجزای اون رو بشناسی، متن و تصویر خودت رو جایگزین کنی، لایه‌ها رو مدیریت کنی و در نهایت یک بنر متناسب با آموزش خودت تحویل بدی. اگر همین چند مفهوم رو بفهمی، فتوشاپ از یک نرم‌افزار ترسناک تبدیل میشه به یک ابزار خیلی کاربردی برای تولید محتوای آموزشی.

قبل از هر چیزی؛ فتوشاپ رو مثل همبرگر ببین!

شاید عجیب به نظر برسه، ولی برای اینکه فتوشاپ رو بفهمی لازم نیست از اول بری سراغ اصطلاحات تخصصی. فتوشاپ رو مثل یک همبرگر چندلایه تصور کن.

یک همبرگر رو در نظر بگیر؛ نان پایینه، بعد کاهو، پنیر، گوشت، سس و در نهایت نان بالایی. هر چیزی یک لایه جداست و جای اون در بالا یا پایین روی چیزی که میبینی تأثیر میذاره.

فتوشاپ هم دقیقا همین شکلیه. هر چیزی که وارد طراحی میکنی میتونه یک لایه باشه. مثلا یک لایه برای پس‌زمینه داری، یک لایه برای عکس مدرس، یک لایه برای عنوان، یک لایه برای لوگو و یک لایه هم برای یک شکل گرافیکی. اگر لایه عکس مدرس رو ببری پایین‌تر، ممکنه یک لایه دیگه بیاد روی اون و بخشی از عکس دیده نشه. اگر عنوان رو بالاتر ببری، روی بقیه عناصر قرار میگیره و واضح دیده میشه.

پس اولین چیزی که باید درباره فتوشاپ بفهمی این نیست که ابزار Brush کجاست یا چطور یک افکت عجیب بسازی. باید بفهمی هر چیزی در طراحی یک لایه داره و ترتیب این لایه‌ها روی چیزی که مخاطب میبینه تأثیر میذاره.

همین مفهوم ساده، بخش بزرگی از ترس کسی که برای اولین بار فتوشاپ باز میکنه رو از بین میبره.

تولیدمحتوای آموزشی چیست؟کلیک کنید!

طراحی بنر آموزشی با فتوشاپ از کجا شروع میشه؟

قبل از اینکه فتوشاپ رو باز کنی، باید بدونی دقیقا برای چی داری بنر میسازی. این نکته خیلی مهمه، چون خیلی‌ها نرم‌افزار رو باز میکنن و تازه همونجا شروع میکنن به فکر کردن که «خب حالا چی بذارم؟»

در حالی که طراحی باید از محتوا شروع بشه، نه از فتوشاپ.

مثلا اگر میخوای برای یک دوره آموزشی بنر بسازی، اول مشخص کن مخاطب باید بعد از دیدن بنر چه چیزی رو بفهمه. آیا قرار هست متوجه بشه یک دوره جدید منتشر شده؟ قرار هست روی ثبت‌نام کلیک کنه؟ یا فقط میخوای یک مفهوم آموزشی رو در قالب تصویر معرفی کنی؟

وقتی هدف مشخص شد، بعد تصمیم میگیری چه متنی روی بنر باشه، چه تصویری استفاده کنی و کدام قسمت باید بیشتر از بقیه دیده بشه.

اول اندازه بنر رو مشخص کن

یکی از اشتباهات رایج اینه که یک فایل رو با یک اندازه دلخواه درست میکنی و بعد تازه میفهمی برای اینستاگرام، سایت یا تلگرام مناسب نیست.

قبل از ساخت فایل جدید، محل انتشار رو مشخص کن.

مثلا بنری که برای یک پست اینستاگرام میسازی با تصویری که قرار هست در هدر سایت قرار بگیره، اندازه یکسانی نداره. اگر اندازه از ابتدا درست انتخاب بشه، بعدا مجبور نمیشی تصویر رو بکشیش، برش بدی یا بخش مهمی از طراحی رو قربانی کنی.

در Photoshop وقتی فایل جدید میسازی، اندازه Width و Height رو مشخص میکنی. برای محتوای دیجیتال هم معمولا با واحد Pixel کار میکنی.

پس قبل از طراحی فقط این سؤال رو از خودت بپرس:

این تصویر دقیقا کجا قرار هست دیده بشه؟

همین سؤال ساده جلوی خیلی از دردسرهای بعدی رو میگیره.

حالا برو سراغ فایل‌های لایه باز

اگر هیچ تجربه‌ای در طراحی نداری، یکی از بدترین کارها اینه که بخوای از صفر یک بنر حرفه‌ای طراحی کنی.

چرا؟

چون تو هنوز ترکیب‌بندی، فاصله‌گذاری، تایپوگرافی، انتخاب رنگ و خیلی چیزهای دیگه رو نمیشناسی. در نتیجه احتمالا چند ساعت با ابزارهای مختلف ور میری و در نهایت هم چیزی تحویل میدی که خودت ازش راضی نیستی.

راه ساده‌تر اینه که از فایل‌های لایه باز آماده استفاده کنی.

سایت‌هایی مثل MAGNIFIC تعداد زیادی فایل PSD و قالب آماده دارن که میتونی ازشون برای شروع استفاده کنی. البته قبل از استفاده باید نوع مجوز فایل رو بررسی کنی، چون شرایط استفاده از فایل‌های رایگان و پریمیوم ممکنه متفاوت باشه.

اینجا قرار نیست طرح دیگران رو کپی کنی.قرار هست از یک ساختار آماده استفاده کنی و اون رو برای نیاز خودت تغییر بدی.

مثلا یک قالب بنر آموزشی پیدا میکنی که ترکیب‌بندی خوبی داره. عکس مدرس رو عوض میکنی، عنوان دوره خودت رو مینویسی، رنگ برندت رو جایگزین میکنی، لوگو رو قرار میدی و اطلاعات اضافی رو حذف میکنی.

به مرور هم با دستکاری همین فایل‌ها میفهمی یک بنر حرفه‌ای از چه اجزایی تشکیل شده.

فایل PSD رو که باز کردی، نترس!

ممکنه فایل رو باز کنی و با یک لیست بلند از لایه‌ها مواجه بشی و با خودت بگی:

«خب الان اینا دیگه چین؟»

اینجا دوباره همون مثال همبرگر به کارت میاد.

لایه‌ها رو یکی‌یکی نگاه کن. هر لایه معمولا مربوط به یک بخش از طراحی شده. ممکنه یکی مربوط به Background باشه، یکی مربوط به عکس، یکی مربوط به عنوان، یکی مربوط به یک خط یا شکل و یکی هم مربوط به افکت.

کاری که تو باید بکنی این نیست که همه لایه‌ها رو از اول بفهمی.

اول ببین کدوم لایه مربوط به کدوم قسمت تصویر هست.

روی علامت چشم کنار یک لایه کلیک کن و خاموشش کن. اگر بخشی از تصویر ناپدید شد، فهمیدی اون لایه مربوط به همون قسمت بوده.

دوباره روشنش کن.حالا لایه بعدی رو امتحان کن.بعد از چند دقیقه، ساختار فایل دستت میاد. این یکی از بهترین روش‌ها برای یاد گرفتن فتوشاپه؛ به جای اینکه فقط آموزش تئوری ببینی، یک فایل واقعی رو باز کن و شروع کن به دستکاری کردن.

چطور عکس خودت رو جایگزین عکس قالب کنیم؟

فرض کن یک فایل لایه باز دانلود کردی و داخلش عکس یک مدرس دیگه قرار داره. حالا میخوای عکس خودت رو جایگزین کنی.

اگر فایل به شکل مناسبی طراحی شده باشه، معمولا عکس داخل یک لایه مشخص یا یک Smart Object قرار گرفته.

اینجا لازم نیست تمام فتوشاپ رو بلد باشی. کافی هست ساختار فایل رو بررسی کنی و ببینی عکس چطور داخل قالب قرار گرفته.

اگر تصویر داخل Smart Object باشه، با باز کردن اون میتونی تصویر اصلی رو جایگزین کنی و بعد تغییرات رو ذخیره کنی(کلید CTRL+S) تا تصویر جدید داخل طرح اصلی نمایش داده بشه.

این روش یکی از دلایلیه که فایل‌های لایه باز برای افراد مبتدی خیلی مفیدن.

تو لازم نیست قاب عکس رو از صفر بسازی.

قاب آماده است؛ فقط محتوای داخلش رو عوض میکنی.

متن بنر را چطور عوض کنیم؟

حالا میرسیم به یکی از ساده‌ترین کارها. در پنل Layers معمولا لایه‌های مربوط به متن با علامت مخصوص Text مشخص میشن. ابزار Type رو انتخاب میکنی، روی متن کلیک میکنی و عنوان خودت رو مینویسی.

اما اینجا یک دام وجود داره.قرار نیست چون حالا بلدی متن رو تغییر بدی، تمام اطلاعات دوره رو روی بنر بریزی، بنر مقاله نیست.

مخاطب قرار نیست روی بنر بشینه و پنج دقیقه مطالعه کنه. بنر باید در چند ثانیه پیام اصلی رو منتقل کنه.

مثلا به جای اینکه بنویسی:

«دوره جامع آموزش تولید محتوای آموزشی ویژه مدرسین و فعالان حوزه آموزش با آموزش اصول طراحی، ضبط، تدوین و انتشار محتوای ویدیویی»

میتونی پیام رو خیلی ساده‌تر کنی:

تولید محتوای آموزشی

و زیرش یک توضیح کوتاه‌تر:

از ایده تا ضبط و انتشار

حالا مخاطب خیلی سریع‌تر متوجه میشه با چه چیزی روبه‌رو شده.

چرا نباید همه چیز را بزرگ کنیم؟

وقتی تازه شروع به طراحی میکنی، احتمالا دوست داری همه چیز مهم باشه.

• عنوان بزرگ.
• لوگو بزرگ.
• عکس بزرگ.
• توضیحات بزرگ.
• دکمه بزرگ.
• قیمت هم بزرگ!

ولی وقتی همه چیز بزرگ و پررنگ باشه، در واقع هیچ چیز اولویت نداره. مخاطب باید بفهمه اول چی رو ببینه، بعد چی رو بخونه.

مثلا در یک بنر دوره آموزشی میتونی اول عنوان دوره رو در مرکز توجه قرار بدی، بعد تصویر مدرس رو ببینی و در مرحله بعد سراغ اطلاعات تکمیلی بری.

این همون چیزیه که در طراحی محتوا ازش به عنوان Visual Hierarchy یا سلسله‌مراتب بصری یاد میکنیم.

پس قبل از اینکه هر چیزی رو به بنر اضافه کنی، از خودت بپرس:

این مهم‌تره یا چیزی که الان روی بنر دارم؟

اگر مهم‌تر نیست، لازم نیست با همان شدت دیده بشه.

رنگ‌ها را هم قرار نیست از صفر اختراع کنی

اگر هنوز طراحی بلد نیستی، انتخاب رنگ هم میتونه تبدیل به یک دردسر جدی بشه.

راه ساده اینه که از رنگ‌های هویت بصری خودت استفاده کنی.

اگر برندت رنگ مشخصی داره، همون رو مبنا قرار بده و بیشتر از چند رنگ اصلی استفاده نکن.

اگه نمیدونی چه رنگی کنار چی قشنگ میشه به سایت آدوبی برو؛ هر رنگی دوست داری رو انتخاب کن پلت رنگی مکملشو بهت میده تا زیبایی بصری رو هم رعایت کرده باشی.

بعد کنتراست رو بررسی کن. اگر متن روی پس‌زمینه به سختی خونده میشه، حتی اگر از نظر زیبایی قشنگ باشه، برای یک بنر آموزشی انتخاب خوبی نیست.

چون هدف بنر این نیست که فقط زیبا باشه. هدف اینه که دیده و فهمیده بشه.

یک نکته مهم درباره فونت در طراحی بنر آموزشی

یکی از کارهایی که طرح رو خیلی سریع آماتور میکنه، استفاده از چند فونت مختلفه.مثلا عنوان با یک فونت، توضیحات با فونت دوم، قیمت با فونت سوم و یک متن دیگر با فونت چهارم.لازم نیست این کار رو انجام بدی؛ برای شروع یک یا نهایتا دو فونت مناسب انتخاب کن و با اندازه، وزن و فاصله بین متن‌ها تفاوت ایجاد کن.

یعنی لازم نیست برای متفاوت کردن بخش‌ها، هر بار فونت رو عوض کنی. گاهی فقط Bold کردن یک کلمه یا بزرگ‌تر کردن عنوان کافیه.

لایه‌ها را مرتب نگه دار؛ چون بعدا خودت گرفتار میشی

وقتی شروع به کار میکنی شاید بگی:

«حالا اسم این لایه چی باشه مهم نیست.»

ولی وقتی تعداد لایه‌ها به ۳۰ یا ۴۰ تا رسید، خودت اولین کسی هستی که از این تصمیم پشیمون میشی.

به جای اینکه اسم لایه‌ها بشه:

Layer 1
Layer 2
Layer 3
Copy 17

اسمشون رو چیزی بذار که بفهمی مربوط به چیه:

عنوان اصلی

عکس مدرس

لوگو

پس‌زمینه

توضیحات دوره

این کار ساده باعث میشه وقتی دو هفته بعد فایل رو باز کردی، هنوز بفهمی چه چیزی کجاست.

چیزی که نباید از فتوشاپ انتظار داشته باشی

یک نکته رو همین اول روشن کنیم.

فتوشاپ قرار نیست خودش برای تو طراحی خوب انجام بده.اگر یک فایل لایه باز ضعیف انتخاب کنی و فقط عکس و متن خودت رو جایگزین کنی، خروجی همچنان میتونه ضعیف باشه.پس استفاده از فایل آماده به معنی حذف فکر کردن نیست.

فایل آماده باید برای تو نقطه شروع باشه.تو باید بررسی کنی که آیا ساختار اون فایل با محتوای آموزشی تو هماهنگه یا نه. اگر قالب برای تبلیغ یک محصول آرایشی طراحی شده، احتمالا با کمی تغییر میتونه برای یک دوره آموزشی مناسب بشه، ولی شاید بهترین انتخاب نباشه.

قالبی پیدا کن که از ابتدا به موضوع تو نزدیک باشه.

مثلا برای جستجو میتونی عبارت‌هایی مثل:

Education Course PSD

Online Course Banner PSD

Educational Webinar PSD

Teacher Course Banner

رو بررسی کنی.

مسیر تو از صفر تا اولین بنر

اگر بخوام تمام این مقاله رو تبدیل به یک مسیر ساده کنم، لازم نیست امروز بری و فتوشاپ رو از صفر تا صد یاد بگیری.

مسیرت میتونه این باشه:

هدف بنر → انتخاب اندازه → پیدا کردن فایل لایه باز → باز کردن PSD → شناخت لایه‌ها → جایگزین کردن عکس → تغییر متن → اصلاح رنگ → مرتب کردن لایه‌ها → بررسی خوانایی → خروجی گرفتن

یعنی اول قرار نیست فتوشاپ رو یاد بگیری و بعد طراحی کنی.

با طراحی کردن، فتوشاپ رو یاد میگیری.

هر بار که یک فایل آماده رو باز میکنی و یک قسمت رو تغییر میدی، یک مفهوم جدید یاد میگیری. امروز شاید فقط متن رو تغییر بدی. دفعه بعد Smart Object رو یاد میگیری. بعد با ماسک آشنا میشی. بعد میفهمی چطور یک تصویر رو برش بدی و بعد سراغ تنظیم رنگ و نور میری.

بعد از چند پروژه، دیگه اون صفحه پر از ابزار برات ترسناک نیست.

حالا یک بنر واقعی برای خودت بساز

برای شروع یک پروژه خیلی ساده انتخاب کن. مثلا برای یکی از دوره‌های خودت یک بنر آموزشی بساز.

اول یک فایل لایه باز مناسب پیدا کن. بعد فقط پنج چیز رو تغییر بده: عکس، عنوان، رنگ، لوگو و اطلاعات اصلی دوره.

فعلا سراغ افکت‌های پیچیده نرو.

وقتی تمام شد، طرح رو برای چند نفر بفرست و فقط یک سؤال ازشون بپرس:

«در سه ثانیه اول، فهمیدی این بنر درباره چیه؟»

اگر جوابشون «نه» بود، احتمالا مشکل از فتوشاپ نیست؛ مشکل از طراحی پیام و اولویت‌بندی اطلاعاته.

و این دقیقا نکته‌ایه که میخوام از این مقاله با خودت ببری:

برای طراحی بنر آموزشی لازم نیست اول گرافیست بشی.

باید یاد بگیری چطور یک ساختار آماده رو بفهمی، اجزاش رو کنترل کنی و اون رو برای پیام آموزشی خودت تغییر بدی. فتوشاپ ابزار توئه؛ قرار نیست خودش تصمیم بگیره مخاطب چه چیزی رو بفهمه.

این تصمیم رو تو به عنوان مدرس و تولیدکننده محتوای آموزشی میگیری.